Amazon vừa tiết lộ kế hoạch tiếp quản toàn bộ 20% cổ phần mà Apple đang nắm giữ tại Globalstar — công ty vệ tinh đứng sau tính năng Emergency SOS trên iPhone — thông qua hồ sơ đệ trình lên FCC (Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ). Đây là chi tiết mới nhất trong thương vụ mua lại trị giá $11,6 tỷ (khoảng 295.800 tỷ VND) mà Amazon công bố trước đó.
Apple nắm 20% Globalstar — và Amazon sẽ kế thừa toàn bộ
Theo hồ sơ FCC mang tiêu đề "Application for Consent to Assign and Transfer Control of Licenses and Authorizations" mà PCMag tiếp cận được, Amazon dự kiến thực hiện việc tiếp quản theo hai bước. Đầu tiên, công ty con mới thành lập Grapefruit Acquisition Sub II, LLC sẽ hoàn tất việc sáp nhập với Globalstar. Ngay sau đó, đơn vị này sẽ tiếp quản toàn bộ 20% cổ phần có quyền biểu quyết mà Apple đang nắm giữ.
Hồ sơ ghi rõ:
"Grapefruit Acquisition Sub II, LLC will acquire Apple Inc.'s 20% equity and voting interests in Globalstar Licensee LLC immediately following step two of the proposed Transaction."
Để hiểu tại sao Apple lại sở hữu cổ phần này, cần nhìn lại lịch sử hợp tác. Apple đã đầu tư vào Globalstar để triển khai tính năng Emergency SOS via satellite (SOS khẩn cấp qua vệ tinh) trên iPhone. Khoản đầu tư ban đầu là $300 triệu (khoảng 7.650 tỷ VND), sau đó được mở rộng lên quy mô $1,1 tỷ (khoảng 28.050 tỷ VND). Đổi lại, Apple nhận được 400.000 cổ phiếu loại B và quyền biểu quyết 20%, đồng thời Globalstar cam kết dành 85% công suất vệ tinh phục vụ riêng cho Apple.
Emergency SOS trên iPhone có bị gián đoạn không?
Đây là câu hỏi thiết thực nhất với người dùng iPhone. Amazon khẳng định trong hồ sơ FCC rằng các hoạt động hiện tại giữa Globalstar và Apple sẽ không bị ảnh hưởng, và dịch vụ Emergency SOS via satellite sẽ tiếp tục vận hành bình thường sau khi thương vụ hoàn tất.
Tuy nhiên, một điểm cần theo dõi là sự mâu thuẫn tiềm tàng giữa hai chính sách: Apple đang chiếm dụng 85% công suất vệ tinh của Globalstar theo hợp đồng hiện hành, trong khi Amazon tuyên bố muốn xây dựng mạng D2D (Direct-to-Device) phục vụ nhiều nhà mạng và nhiều hãng thiết bị khác nhau. Cách hai bên điều phối phân bổ công suất này chưa được công bố cụ thể.
Amazon Leo và tham vọng D2D toàn cầu
Thương vụ $11,6 tỷ này không đơn thuần là mua lại một công ty vệ tinh — đây là bước đi chiến lược để Amazon gia nhập thị trường D2D đang tăng trưởng mạnh. Theo hồ sơ FCC, Amazon mô tả mục tiêu:
"the proposed combination will enable Amazon to build a next-generation, global D2D network purpose-built for service to smartphones and other mobile devices across multiple carriers and vendors."
Đáng chú ý, từ tháng 11/2025, Amazon đã đổi tên Project Kuiper thành Amazon Leo — tên gọi lấy cảm hứng từ quỹ đạo thấp (Low Earth Orbit). Sau khi hoàn tất mua lại, Amazon Leo sẽ tiếp quản các tài sản quan trọng gồm: phổ tần băng L và S được cấp phép toàn cầu, 24 vệ tinh đang hoạt động, và quyền khai thác MSS độc quyền trong băng Big LEO do FCC Space Bureau xác nhận.
Thị trường D2D toàn cầu hiện ước đạt $570 triệu (khoảng 14.535 tỷ VND) vào cuối 2025, và được dự báo tăng trưởng với CAGR 35,6% để đạt $2,6 tỷ (khoảng 66.300 tỷ VND) vào năm 2030. Smartphone hiện chiếm 47,2% doanh thu D2D — phân khúc cốt lõi mà Amazon đang nhắm tới.
Cạnh tranh khốc liệt: Starlink, AST SpaceMobile đã đi trước
Amazon không phải người tiên phong. Starlink đã ký hợp đồng kết nối trực tiếp với T-Mobile, mở rộng phủ sóng vệ tinh cho người dùng Android. Vodafone cũng đang triển khai hợp tác D2D riêng với AST SpaceMobile. Counterpoint Research dự báo số kết nối IoT được hỗ trợ D2D sẽ đạt 11 triệu kết nối vào năm 2026, cho thấy cuộc đua không chỉ giới hạn ở smartphone.
Về tiến độ, thương vụ dự kiến hoàn tất vào năm 2027, sau khi nhận được phê duyệt từ FCC, Bộ Tư pháp Mỹ và các cơ quan quản lý phổ tần quốc tế. Quá trình thẩm định pháp lý ước tính kéo dài 12–18 tháng. Cổ đông Globalstar có thể chọn nhận $90 tiền mặt/cổ phiếu hoặc 0,3210 cổ phiếu Amazon, với giới hạn 40% tổng cổ phần được thanh toán bằng tiền mặt.
Đối với người dùng iPhone tại Việt Nam, tính năng Emergency SOS via satellite hiện chưa được kích hoạt chính thức tại thị trường trong nước. Tuy nhiên, diễn biến của thương vụ Amazon–Globalstar sẽ định hình cục diện kết nối vệ tinh toàn cầu trong những năm tới — và gián tiếp ảnh hưởng đến lộ trình mở rộng dịch vụ này sang Đông Nam Á.
