ASML — nhà sản xuất thiết bị lithography hàng đầu thế giới — vừa ký biên bản ghi nhớ (MoU) với Tata Electronics để cung cấp thiết bị cho nhà máy bán dẫn thương mại đầu tiên của Ấn Độ. Dự án Dholera trị giá $11 tỷ (khoảng 280.500 tỷ VND) này đánh dấu bước ngoặt lớn trong tham vọng tự chủ chip của New Delhi, đồng thời có thể tác động đến chuỗi cung ứng bán dẫn toàn khu vực châu Á.
Thỏa thuận lịch sử được ký ngay tại Hà Lan
Biên bản ghi nhớ được ký kết trong chuyến thăm của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tới Hà Lan, với sự chứng kiến của Thủ tướng Hà Lan Rob Jetten. Đây không đơn thuần là hợp đồng cung cấp máy móc — thỏa thuận bao gồm cả hỗ trợ đào tạo nhân lực và xây dựng chuỗi cung ứng, phản ánh mức độ cam kết chiến lược của cả hai phía.
Ông Randhir Thakur, CEO kiêm MD của Tata Electronics, nhận định: "Chuyên môn sâu của ASML trong lĩnh vực giải pháp lithography sẽ đảm bảo việc khởi động nhà máy Dholera thành công, xây dựng chuỗi cung ứng bền vững và đáng tin cậy cho khách hàng toàn cầu, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển nhân tài trong nước."
CEO của ASML, ông Christophe Fouquet, cũng đánh giá lĩnh vực bán dẫn Ấn Độ có "nhiều cơ hội hấp dẫn" và cam kết đóng góp "chuyên môn kỹ thuật" cũng như hỗ trợ "phát triển nhân tài tại Ấn Độ".
Công nghệ từ PSMC: Từ 28nm đến 110nm
Công nghệ quy trình cho nhà máy Dholera sẽ được cấp phép bởi Powerchip Semiconductor Manufacturing Corporation (PSMC) — tập đoàn bán dẫn Đài Loan. Theo thông cáo của ASML, các node được nhắm đến gồm: 28nm, 40nm, 55nm, 90nm và 110nm.
PSMC đã ký hợp đồng chính thức với Tata Electronics từ năm 2024, đồng thời đảm nhận vai trò hỗ trợ thiết kế và xây dựng nhà máy. Khi đạt công suất tối đa, Dholera sẽ sản xuất 50.000 wafer 300mm mỗi tháng, phục vụ các phân khúc:
- IC quản lý nguồn điện (Power Management IC)
- Driver màn hình (Display Driver)
- Vi điều khiển (Microcontroller/MCU)
- Logic hiệu năng cao cho ô tô, di động, AI và viễn thông
Đáng lưu ý, các node từ 28nm đến 110nm tuy không phải công nghệ tiên tiến nhất, nhưng lại là "xương sống" của ngành điện tử tiêu dùng và ô tô — phân khúc có nhu cầu ổn định và dự báo tăng trưởng mạnh trong thập kỷ tới.
Tiến độ xây dựng và bức tranh tài chính
Công trình tại Dholera, bang Gujarat, hiện đã hoàn thành khoảng 50% phần xây dựng dân dụng. Dự án từng gặp trở ngại khi khảo sát địa chất phát hiện nền đất yếu và độ mặn cao hơn thiết kế ban đầu, buộc phải điều chỉnh lại kết cấu công trình. Tuy nhiên, phía Tata khẳng định tiến độ tổng thể không bị ảnh hưởng, với mục tiêu bắt đầu sản xuất thử nghiệm vào cuối năm 2025.
Về tài chính, cơ cấu hỗ trợ rất đáng chú ý:
- Chính phủ Ấn Độ thông qua chương trình India Semiconductor Mission (ISM) tài trợ 50% chi phí dự án đủ điều kiện, theo hợp đồng ký với Tata Electronics từ tháng 3/2024.
- Chính quyền bang Gujarat cung cấp thêm ưu đãi tại Dholera Special Investment Region: hỗ trợ đất đai, giảm giá điện, miễn thuế trước bạ.
- Khu vực này chính thức được công nhận là Đặc khu Kinh tế (SEZ) từ tháng 4/2026.
Ấn Độ và tham vọng tự chủ bán dẫn — Ý nghĩa với Đông Nam Á
Hiện tại, Ấn Độ hoàn toàn chưa có năng lực sản xuất wafer front-end. Micron đang vận hành cơ sở lắp ráp và kiểm thử tại Sanand (Gujarat), và một số dự án đóng gói đang triển khai — nhưng Dholera là dự án foundry thương mại duy nhất của quốc gia này.
Tháng 2 năm nay, Ấn Độ cũng gia nhập liên minh chuỗi cung ứng do Mỹ dẫn đầu mang tên "Pax Silica", trải rộng trên các lĩnh vực bán dẫn, hạ tầng AI và khoáng sản chiến lược. Dholera là mảnh ghép trung tâm trong chiến lược đó.
Đối với khu vực Đông Nam Á và Việt Nam, sự xuất hiện của một foundry quy mô lớn tại Ấn Độ có thể tạo thêm một lựa chọn trong chuỗi cung ứng chip toàn cầu — vốn đang được đa dạng hóa mạnh mẽ sau các bài học từ đại dịch và căng thẳng địa chính trị. Việt Nam, với vai trò ngày càng lớn trong lắp ráp và kiểm thử chip (Intel, Samsung, Amkor tại Hà Nội và Bắc Ninh), sẽ theo dõi sát sao tiến độ của Dholera như một chỉ báo về hướng đi của dòng vốn bán dẫn trong khu vực.
Mốc quan trọng cần theo dõi tiếp theo: liệu Dholera có đạt mục tiêu bắt đầu sản xuất thử nghiệm vào cuối năm 2025 hay không — đây sẽ là phép thử thực tế đầu tiên cho toàn bộ kế hoạch đầy tham vọng này.
