Nhà sáng lập Valve kiêm "ông trùm" Steam Gabe Newell được cho là đã rót vốn vào dự án đóng tàu nghiên cứu biển sâu RV11000 trị giá khoảng 815 triệu USD (tương đương 20.782 tỷ VND), theo thông tin do Luxurylaunches đăng tải và được Windows Central trích dẫn lại. Con tàu có thiết kế gợi liên tưởng đến tựa game Subnautica, dự kiến hoàn thành vào năm 2030 và có khả năng hoạt động ở độ sâu tối đa 11.000m.

Tuy nhiên, cần lưu ý đây mới là thông tin từ báo chí chuyên ngành, chưa có xác nhận chính thức từ phía Valve, Inkfish hay xưởng đóng tàu VARD của Na Uy.

Thương vụ chưa được Valve và VARD xác nhận chính thức

Theo bài viết của Alexander Cope trên Windows Central trích dẫn Luxurylaunches, Gabe Newell được cho là đã ký hợp đồng với công ty đóng tàu VARD (Na Uy) để chế tạo một tàu nghiên cứu thế hệ mới mang tên RV11000, phục vụ cho tổ chức nghiên cứu biển sâu cá nhân của ông là Inkfish. Windows Central sử dụng cụm từ "helped fund" — ngụ ý Newell đóng góp một phần vào nguồn vốn cho dự án.

Giá trị hợp đồng được công bố vào khoảng 815 triệu USD (xấp xỉ 20.782 tỷ VND), hướng đến mục tiêu hỗ trợ các phương tiện lặn sâu và lập bản đồ những vùng biển nguy hiểm bậc nhất hành tinh. Đáng chú ý, ngay trong bài viết gốc, Windows Central cũng dùng từ "allegedly" (theo cáo buộc/được cho là), cho thấy chưa có phát ngôn chính thức nào từ Valve, Inkfish hay VARD.

Thông số RV11000: Dài 162m, lặn sâu 11.000m, chứa 130 người

Các thông số kỹ thuật được tiết lộ cho thấy RV11000 thuộc nhóm tàu nghiên cứu cỡ lớn và hiện đại bậc nhất hiện nay:

Hạng mụcThông số
Chiều dài162 mét (531 feet)
Độ sâu lặn tối đa11.000 mét
Sức chứa tối đa130 thuyền viên và nhà nghiên cứu
Phương tiện lặn đi kèm2 chiếc (có nhà chứa chuyên dụng)
Thời gian vận hành im lặng12 giờ (dùng pin tích hợp)
Dự kiến hoàn thành2030

Mức 11.000m gần như chạm đến điểm sâu nhất mà con người từng tiếp cận trên Trái Đất — tương đương vực Mariana. Việc đóng một con tàu dài 162m chỉ để phục vụ nghiên cứu cho thấy quy mô bất thường của dự án so với các tàu khoa học thông thường.

Theo Luxurylaunches, thân tàu được trang bị 4 bộ ổn định chủ động cùng hệ thống định vị động lực học tiên tiến, giúp giữ vị trí ổn định khi vận hành cáp dài, máy quét độ nhạy cao hay các phương tiện lặn có người lái. Tàu còn tích hợp công nghệ lập bản đồ đáy biển độ phân giải cao và hệ thống pin được cho là lớn nhất thế giới trên một con tàu nghiên cứu, đủ để vận hành im lặng liên tục 12 giờ.

Về điều kiện sinh hoạt, hệ thống điều hòa sử dụng 100% khí tươi từ bên ngoài, kết hợp nội thất chất lượng cao nhằm đảm bảo nhà nghiên cứu duy trì được thể trạng tốt trong các chuyến hải trình dài ngày.

Inkfish — tổ chức nghiên cứu biển sâu của Gabe Newell

Inkfish được Gabe Newell thành lập vào năm 2021, hiện đang vận hành nhiều tàu nghiên cứu trong đó có RV Hydra. Năm 2022, tổ chức này mua lại tàu DSSV Pressure Drop từ nhà thám hiểm Victor Vescovo và đổi tên thành RV Dagon. Con tàu dài 68,3m này nguyên là tàu quân sự Mỹ chế tạo năm 1985 tại Tacoma, có 47 chỗ ở cùng phòng thí nghiệm khoa học khô/ướt và hangar chứa phương tiện lặn.

RV Dagon hiện đóng vai trò làm nền tảng vận hành cho Triton 36000/2 "Limiting Factor" — chiếc tàu lặn có người lái có khả năng chạm đến điểm sâu nhất của đại dương. Nhóm nghiên cứu do giáo sư Alan Jamieson (Đại học Tây Australia) dẫn dắt, người từng giữ vai trò trưởng nhóm khoa học trong các chuyến thám hiểm của Vescovo.

Ngoài RV11000, Inkfish còn lên kế hoạch bổ sung tàu RV6000 vào năm 2028. Trong số đó, RV11000 được kỳ vọng đảm nhận vai trò soái hạm.

Hợp đồng kỷ lục của ngành đóng tàu Na Uy

Về phía VARD — công ty con của tập đoàn Fincantieri (Ý) — đây là đơn hàng đóng tàu đơn lẻ lớn nhất lịch sử công ty, đồng thời cũng là hợp đồng cùng loại lớn nhất từng được trao cho một xưởng đóng tàu Na Uy. Giá trị hợp đồng được VARD công bố ở mức khoảng 700 triệu EUR (xấp xỉ 19.250 tỷ VND, tương đương 770 triệu USD). Thời điểm bàn giao dự kiến là quý 1/2030.

Tàu RV11000 sẽ dài 162m, rộng 28m — quy mô vượt trội so với hầu hết tàu nghiên cứu hiện hành. Theo VARD, con tàu sẽ được tích hợp:

  • Hệ thống A-frame phía đuôi để phóng và thu hồi tàu lặn
  • Hệ thống vận hành ROV chuyên dụng cho độ sâu 11.000m
  • Hệ thống nâng hỗ trợ tải trọng ở độ sâu tới 15.000m
  • Tời nghiên cứu chuyên dụng cùng cần cẩu trên tàu và cần cẩu offshore

Những điểm cần theo dõi tiếp theo

Hiện thông tin vẫn lan truyền chủ yếu qua Luxurylaunches và Windows Central, chưa đạt mức độ xác tín cao. Có ba mốc quan trọng người quan tâm nên theo dõi:

  • Thông cáo chính thức từ VARD, Valve hoặc Inkfish về dự án
  • Con số cuối cùng về giá trị hợp đồng (815 triệu USD), chiều dài 162m và độ sâu 11.000m
  • Lịch trình hạ thủy/bàn giao chính thức năm 2030

Đối với độc giả tại Việt Nam, câu chuyện này tuy không ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường công nghệ trong nước, nhưng phản ánh một xu hướng đáng chú ý: giới siêu giàu trong ngành công nghệ ngày càng đầu tư mạnh vào các lĩnh vực biên giới như thám hiểm biển sâu, hàng không vũ trụ. Với cộng đồng game thủ Việt Nam — vốn rất quen thuộc với Steam — việc nhà sáng lập Valve dồn tài sản cá nhân vào nghiên cứu đại dương cũng là một góc nhìn thú vị về cách "đế chế Steam" sinh lời và tái phân bổ nguồn lực.

Nguồn