Google kháng cáo phán quyết chống độc quyền: Apple "chọn công bằng", yêu cầu loại OpenAI khỏi diện chia sẻ dữ liệu

Google vừa chính thức kháng cáo phán quyết chống độc quyền năm 2024 liên quan đến hợp đồng tìm kiếm mặc định trên iPhone, đồng thời yêu cầu loại các công ty AI như OpenAI và Anthropic ra khỏi diện được nhận dữ liệu tìm kiếm. Diễn biến này có thể định hình lại cục diện cạnh tranh trong ngành tìm kiếm và AI toàn cầu trong nhiều năm tới.

Google lập luận: Apple chọn vì chất lượng, không phải vì độc quyền

Trong hồ sơ kháng cáo nộp lên Tòa phúc thẩm Liên bang Hoa Kỳ (U.S. Court of Appeals for the D.C. Circuit), Google khẳng định rằng thành công của mình trong lĩnh vực tìm kiếm là kết quả của "cạnh tranh dựa trên năng lực" — không phải hành vi phản cạnh tranh.

Google lập luận rằng Apple đã chủ động lựa chọn Google làm công cụ tìm kiếm mặc định trên Safari vì "những lý do kinh doanh hợp lý", và người dùng hoàn toàn có thể thay đổi sang trình duyệt hay công cụ tìm kiếm khác thông qua cài đặt. Hãng cũng nhấn mạnh không có bằng chứng nào cho thấy người dùng sẽ chuyển sang đối thủ nếu không có hợp đồng này.

Đáng chú ý, Google mô tả thành công của mình là nhờ "đổi mới, đầu tư và làm việc chăm chỉ hơn" — và khẳng định không hề "gây hại cho quá trình cạnh tranh" theo nghĩa pháp lý.

Yêu cầu loại OpenAI và Anthropic khỏi diện chia sẻ dữ liệu

Điểm gây tranh cãi nhất trong hồ sơ kháng cáo là đề nghị loại các công ty AI tạo sinh như OpenAI và Anthropic ra khỏi diện được nhận dữ liệu tìm kiếm theo biện pháp khắc phục của tòa sơ thẩm.

Google lập luận rằng các sản phẩm AI này "thậm chí chưa tồn tại" vào thời điểm Bộ Tư pháp Mỹ (DoJ) khởi kiện, do đó không có cơ sở hợp lý để buộc Google chia sẻ dữ liệu với họ. Hãng còn mô tả các công ty AI là đang "thành công rực rỡ" và không cần phải "ăn theo" dữ liệu của Google.

Nếu tòa phúc thẩm chấp thuận lập luận này, OpenAI và các đối thủ AI sẽ không được tiếp cận dữ liệu tìm kiếm và hành vi người dùng từ Google — nguồn dữ liệu có thể cải thiện đáng kể chất lượng các sản phẩm AI tìm kiếm cạnh tranh.

Hợp đồng Apple-Google trị giá hơn 20 tỷ USD/năm và cuộc chiến hai chiều

Hợp đồng để Google trở thành công cụ tìm kiếm mặc định trên Safari được ước tính lên tới hơn 20 tỷ USD mỗi năm — đây là trọng tâm của vụ kiện chống độc quyền. Tòa sơ thẩm đã cấm các hợp đồng độc quyền kiểu này, nhưng không cấm Apple tiếp tục nhận tiền từ Google nếu Google được trình bày như một lựa chọn tìm kiếm.

Cuộc chiến pháp lý không chỉ diễn ra một chiều. DoJ và nhiều bang của Mỹ cũng đã nộp kháng cáo ngược vào ngày 3/2/2026, yêu cầu các biện pháp mạnh hơn — bao gồm cả việc buộc Google bán trình duyệt Chrome, điều mà tòa sơ thẩm đã từ chối. Phán quyết khắc phục của Thẩm phán Mehta (tháng 9/2025) đã cấm các hợp đồng phân phối độc quyền liên quan đến tìm kiếm, Chrome, Google Assistant và Gemini, nhưng không đi xa đến mức yêu cầu thoái vốn Chrome.

Bên	Lập trường chính
Google	Hủy nghĩa vụ chia sẻ dữ liệu, loại công ty AI khỏi diện nhận dữ liệu
DoJ & các bang	Yêu cầu bán Chrome, xem xét lại hợp đồng mặc định với Apple

Biện pháp khắc phục có hiệu lực từ ngày 3/2/2026, nhưng do các chi tiết triển khai chưa được hoàn thiện, Google chưa phải thực sự chia sẻ dữ liệu. Ủy ban Kỹ thuật gồm 5 thành viên do tòa chỉ định vẫn chưa xác định được điều kiện cấp phép, biện pháp bảo vệ quyền riêng tư, hay tiêu chí xác định "đối thủ cạnh tranh".

Song song tại châu Âu: DMA và nguy cơ phạt 10% doanh thu toàn cầu

Cùng thời điểm, Ủy ban châu Âu vào ngày 27/1/2026 đã khởi động quy trình xây dựng quy chuẩn buộc Google chia sẻ dữ liệu tìm kiếm với các đối thủ theo Điều 6(11) của Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA). Thời hạn tuân thủ được đặt vào ngày 27/7/2026 — nếu không đáp ứng, Google có thể bị phạt tới 10% doanh thu hàng năm toàn cầu.

Đáng chú ý, đề xuất của EU có xu hướng đưa cả OpenAI và Anthropic vào diện được nhận dữ liệu — đối lập trực tiếp với lập trường của Google tại Mỹ. Google phản bác rằng OpenAI đang cố gắng tiếp cận dữ liệu theo cách "không được hình dung khi DMA được soạn thảo".

Kết quả của hai cuộc tranh luận song song tại Mỹ và EU sẽ định hình quy tắc quốc tế về việc liệu các công ty AI tạo sinh có được quyền truy cập dữ liệu tìm kiếm hay không.

Phán quyết cuối cùng có thể phải chờ đến 2027

Lịch xét xử phúc thẩm chưa được ấn định. Nhiều khả năng phải đến cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027 mới có diễn biến tiếp theo. Trong thời gian đó, Google vẫn chưa có nghĩa vụ thực tế phải chia sẻ dữ liệu, và Safari trên iPhone vẫn tiếp tục dùng Google làm công cụ tìm kiếm mặc định.

Đối với người dùng tại Việt Nam, tác động trực tiếp trong ngắn hạn là hạn chế — trải nghiệm tìm kiếm trên iPhone hay Android sẽ không thay đổi ngay. Tuy nhiên, nếu tòa phúc thẩm hoặc EU buộc Google chia sẻ dữ liệu với các công ty AI, điều này có thể thúc đẩy chất lượng các công cụ AI tìm kiếm cạnh tranh như ChatGPT Search hay Perplexity — những sản phẩm đang ngày càng được người dùng Việt Nam sử dụng nhiều hơn. Ngược lại, nếu Google thắng kiện, vị thế thống lĩnh của hãng trong hệ sinh thái tìm kiếm toàn cầu sẽ tiếp tục được củng cố.