Apple vừa âm thầm bổ sung một cài đặt mới trong iOS 26.5 dành riêng cho người dùng tại Brazil, mang tên "App Installation" — cho phép chọn marketplace ứng dụng ưu tiên ngoài App Store. Đây được xem là bước chuẩn bị trực tiếp cho việc mở sideloading tại quốc gia này, theo thỏa thuận giữa Apple và cơ quan cạnh tranh Brazil (CADE).
"App Installation" là gì và hoạt động ra sao?
Theo 9to5Mac, cài đặt mới nằm tại Cài đặt > Apps > Ứng dụng mặc định > App Installation. Tính năng này được phát hiện lần đầu vào ngày 15/5/2026 bởi tài khoản Sorcererhat Tech trên nền tảng X.
Về chức năng, đây là nơi người dùng chỉ định marketplace mặc định để cài ứng dụng — tương tự cách iOS cho phép đặt trình duyệt hay ứng dụng email mặc định. Phần mô tả trong giao diện ghi rõ: "Marketplace mặc định sẽ hiển thị ở vị trí đầu tiên và được dùng để đề xuất ứng dụng trong Spotlight, Siri và Safari. Nếu đã thêm nhiều marketplace, bạn có thể thay đổi marketplace mặc định."
Hiện tại, danh sách chỉ hiển thị App Store. Tuy nhiên, cấu trúc UI đã được thiết kế sẵn để hỗ trợ nhiều marketplace bên thứ ba — rõ ràng là nền tảng kỹ thuật đang được dựng lên trước khi tính năng chính thức kích hoạt.
Đáng lưu ý, mô hình Brazil không bao gồm Web Distribution — tức là các nhà phát triển sẽ không thể phân phối ứng dụng trực tiếp từ website của mình như ở EU. Thay vào đó, mọi ứng dụng ngoài App Store đều phải đi qua một marketplace được phê duyệt.
Bối cảnh: Thỏa thuận với CADE và áp lực 105 ngày
Câu chuyện bắt đầu từ năm 2022, khi MercadoLibre — sàn thương mại điện tử lớn nhất Mỹ Latinh — khiếu nại lên CADE về các quy định của App Store, bao gồm việc Apple buộc dùng hệ thống thanh toán độc quyền và hạn chế kênh phân phối ứng dụng.
Ngày 23/12/2025, CADE chính thức phê duyệt thỏa thuận đình chỉ (TCC) do Apple đề xuất. Theo đó, Apple có nghĩa vụ:
- Cho phép các kênh phân phối ứng dụng thay thế tại Brazil
- Cho phép nhà phát triển chèn liên kết thanh toán bên ngoài
- Hỗ trợ phương thức thanh toán của bên thứ ba song song với Apple Pay
CADE đặt ra thời hạn 105 ngày để Apple thực thi. Nếu không tuân thủ, Apple đối mặt với khoản phạt lên tới 150 triệu real Brazil (khoảng 27 triệu USD — tương đương khoảng 688 tỷ VND). Thỏa thuận có hiệu lực trong 3 năm.
Việc cài đặt "App Installation" xuất hiện trong iOS 26.5 RC đúng vào giai đoạn này cho thấy Apple đang chạy đua với deadline nói trên.
Cơ cấu phí mới cho nhà phát triển tại Brazil
Song song với việc mở marketplace thay thế, Apple công bố khung phí mới áp dụng riêng cho thị trường Brazil:
| Hình thức | Mức phí |
|---|---|
| Hoa hồng bán hàng qua App Store | 25% (10% cho nhà phát triển thuộc chương trình đặc biệt) |
| Phụ phí khi dùng Apple In-App Purchase | +5% |
| App trên App Store dùng liên kết/nút thanh toán ngoài | 15% (dẫn hướng bằng văn bản tĩnh: miễn phí) |
| Core Technology Commission (CTC) cho app qua marketplace thay thế | 5% |
Đáng chú ý, mức CTC 5% cho marketplace thay thế tại Brazil sử dụng cùng thuật ngữ với khung phí mới mà Apple đang triển khai tại EU từ ngày 1/1/2026 — khi Core Technology Fee (CTF) cũ bị thay thế bởi CTC thống nhất. Điều này cho thấy Apple đang xây dựng một mô hình kinh doanh toàn cầu nhất quán hơn cho các thị trường bị điều tiết.
Tín hiệu gì cho người dùng và nhà phát triển tại Việt Nam?
Hiện tại, cài đặt "App Installation" chỉ dành cho người dùng tại Brazil và chưa có thông tin về việc mở rộng sang các thị trường khác. Apple cũng chưa xác nhận chính thức thời điểm kích hoạt tính năng này ngay cả tại Brazil.
Tuy nhiên, xu hướng đang rõ ràng: sau EU (theo DMA) và Brazil (theo thỏa thuận CADE), áp lực pháp lý buộc Apple mở hệ sinh thái đang lan rộng. Đối với người dùng tại Việt Nam, tác động trực tiếp trong ngắn hạn là hạn chế — nhưng nếu mô hình marketplace thay thế được nhân rộng sang Đông Nam Á, đây sẽ là thay đổi lớn trong cách cài đặt và thanh toán ứng dụng trên iPhone. Các nhà phát triển ứng dụng Việt Nam quan tâm đến thị trường Brazil hoặc EU nên theo dõi sát cơ cấu phí CTC mới để tính toán chiến lược phân phối.
