Meta bị tố nhúng mã nhận diện khuôn mặt "NameTag" vào ứng dụng Meta AI hàng triệu người dùng

Meta có thể đã âm thầm đưa một tính năng nhận diện khuôn mặt chưa công bố vào smartphone của hàng triệu người dùng. Theo điều tra của WIRED, ứng dụng đồng hành "Meta AI" dành cho kính thông minh Ray-Ban Meta và Oakley đã chứa sẵn các thành phần mã liên quan tới tính năng được gọi nội bộ là "NameTag". Dù Meta phủ nhận việc đã phát hành, sự chênh lệch giữa lời giải thích chính thức và những gì xuất hiện trong mã nguồn đang đặt ra câu hỏi nghiêm trọng về quyền riêng tư.

WIRED phát hiện 3 mô hình AI đã nằm sẵn trong điện thoại người dùng

WIRED cho biết đã rà soát mã của ứng dụng Meta AI — ứng dụng đồng hành chính thức cho kính Ray-Ban Meta và Oakley — và tìm thấy các tham chiếu tới tính năng nội bộ mang tên "NameTag". Thiết kế của tính năng này dường như cho phép camera trên kính nhận diện người mà người đeo nhìn thấy. Điểm đáng lo ngại nhất: ứng dụng đã được tải xuống hàng triệu lượt trên toàn cầu.

Theo Android Authority, các thành phần lõi đã được thêm vào ứng dụng từ tháng 1/2026. Hiện tại, ba mô hình AI sau được cho là đã hiện diện trên thiết bị người dùng:

Mô hình phát hiện khuôn mặt
Mô hình cắt (crop) phần khuôn mặt đã phát hiện
Mô hình chuyển khuôn mặt đã cắt thành dữ liệu sinh trắc học để đối chiếu với "faceprint" (dấu vân khuôn mặt) lưu sẵn trên máy

Khi được kích hoạt, hệ thống sẽ thông báo cho người đeo kính ngay khi nhận ra một cá nhân quen biết. Đáng chú ý, ở phiên bản ứng dụng tháng 5, tên gọi của tính năng đã được đổi thành "Connections", kèm thông điệp hướng người dùng kiểu "ghi nhớ người bạn đã gặp".

Meta phản bác nhưng tài liệu nội bộ từ The New York Times đã có từ tháng 2

Người phát ngôn Ryan Daniels của Meta nói với WIRED rằng đoạn mã được phát hiện "chỉ là bằng chứng cho thấy Meta đang khám phá loại tính năng này", đồng thời khẳng định "chưa phát hành bất kỳ thứ gì tới người tiêu dùng và chưa có quyết định cuối cùng". Ông Daniels cũng cho biết nếu triển khai, Meta sẽ "thực hiện với sự minh bạch hoàn toàn" và nhấn mạnh công ty "không xây dựng cơ sở dữ liệu khuôn mặt tập trung".

Tuy nhiên, kế hoạch nhận diện khuôn mặt không phải là chuyện hoàn toàn mới. Vào tháng 2/2026, The New York Times từng dẫn tài liệu nội bộ của Meta cho thấy công ty đã lên kế hoạch tích hợp tính năng nhận diện khuôn mặt vào kính thông minh, dù có những quan ngại về quyền riêng tư. Tài liệu thậm chí còn nhắc tới "tình hình chính trị biến động hiện tại" như một yếu tố khiến giới chỉ trích bận rộn với những vấn đề khác. Khoảng cách giữa lời khẳng định "đang khám phá" và việc các thành phần đã được phân phối tới thiết bị người dùng tiếp tục được phơi bày qua báo cáo lần này.

75 tổ chức trong đó có ACLU yêu cầu Meta lập tức dừng kế hoạch

Phản ứng với NameTag không chỉ dừng ở giới truyền thông. Tháng 4/2026, một liên minh gồm 75 tổ chức — bao gồm ACLU (Liên đoàn Tự do Dân sự Mỹ), Electronic Privacy Information Center, Fight for the Future, Access Now và Leadership Conference on Civil and Human Rights — đã đồng ký tên trong thư ngỏ yêu cầu Meta lập tức dừng và công khai từ bỏ kế hoạch nhận diện khuôn mặt cho kính Ray-Ban và Oakley.

Liên minh cảnh báo rằng kính có nhận diện khuôn mặt có thể giúp người đeo nhận dạng tên của người lạ trong tầm nhìn, rồi gắn tên đó với các thông tin nhạy cảm như công việc, sức khỏe, mối quan hệ cá nhân. Ba địa điểm được nêu là đáng lo ngại đặc biệt:

Các cuộc biểu tình
Phòng khám y tế
Cửa hàng

Hai phiên bản đang được cân nhắc nội bộ bao gồm: một phiên bản chỉ nhận diện người đã kết nối với người đeo trên nền tảng Meta, và một phiên bản rộng hơn có thể nhận diện bất kỳ ai sở hữu tài khoản công khai như Instagram. Nếu phiên bản thứ hai được chọn, không gian "faceprint hóa" không cần đồng thuận sẽ mở rộng đáng kể.

Meta Ray-Ban Display tạm dừng mở rộng quốc tế trong lúc nhu cầu vượt dự kiến

Song song với tranh cãi quyền riêng tư, mảng kinh doanh kính thông minh của Meta vẫn cho thấy sức hút đáng chú ý. Mẫu "Meta Ray-Ban Display" tích hợp màn hình ra mắt tại Mỹ vào tháng 9/2025, đi kèm vòng tay Neural Band và màn hình màu độ phân giải 600×600 pixel đặt trong mắt kính bên phải.

Hạng mục	Thông tin
Thời điểm ra mắt	Tháng 9/2025 (Mỹ)
Giá bán	800 USD (khoảng 20.400.000 VND, đã bao gồm Neural Band)
Màn hình	600×600 pixel màu, đặt trong mắt kính phải

Nhu cầu vượt xa dự kiến ban đầu, đẩy danh sách chờ kéo dài tới hết năm 2026. Do áp lực cung không đáp ứng kịp, Meta đã tạm dừng kế hoạch mở rộng quốc tế sang Anh, Pháp, Ý và Canada. Tranh cãi về quyền riêng tư và đà bán hàng tích cực của dòng sản phẩm vì thế đang diễn ra song song.

Người dùng tại Việt Nam nên theo dõi điều gì

Ray-Ban Meta và kính Oakley do Meta phát triển hiện chưa có kênh phân phối chính hãng rộng rãi tại Việt Nam. Tuy nhiên, đây là sản phẩm toàn cầu, nên bất kỳ tính năng nào được kích hoạt cũng có khả năng ảnh hưởng tới người Việt khi đi du lịch, công tác hoặc khi sản phẩm chính thức về thị trường trong tương lai. Quan trọng hơn, nếu mô hình "kính có thể quét khuôn mặt người lạ" trở thành chuẩn mực, các khung pháp lý về dữ liệu sinh trắc học — vốn còn đang định hình tại Việt Nam theo Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân — sẽ chịu áp lực đáng kể.

Hiện cả "NameTag" lẫn "Connections" đều chưa được phát hành chính thức. Các bước thực tế mà người đọc tại Việt Nam có thể cân nhắc: (1) kiểm tra lại các quyền và cài đặt thông báo trong ứng dụng Meta AI nếu đã cài; (2) theo dõi các báo cáo tiếp theo từ WIRED và Android Authority, đặc biệt là việc có hay không bản beta dưới tên "Connections"; (3) lưu ý các thảo luận pháp lý trong nước liên quan tới dữ liệu sinh trắc học và kính thông minh.