Một trong những nỗi phiền não lâu năm của game thủ PC — màn hình chờ biên dịch shader khi khởi động lần đầu — có thể sắp trở thành dĩ vãng. Microsoft vừa công bố kết quả thử nghiệm công nghệ Advanced Shader Delivery (ASD) trên GPU AMD, với Forza Horizon 6 khởi động chỉ trong 4 giây thay vì khoảng 90 giây như trước — tương đương mức giảm 95%.
Tại sao shader compilation lại gây ra thời gian chờ dài đến vậy?
Khi cài đặt mới, cập nhật game hoặc nâng cấp driver GPU, hầu hết các tựa game PC đều phải biên dịch lại toàn bộ shader cache từ đầu. Quá trình này diễn ra ngay trên thiết bị của người dùng vì phần cứng PC vốn rất đa dạng — mỗi cấu hình GPU, CPU, driver khác nhau đòi hỏi một bộ shader riêng.
Đây chính là lý do tại sao console (PlayStation, Xbox) không gặp vấn đề này: phần cứng cố định cho phép nhà sản xuất cung cấp shader đã biên dịch sẵn. Valve cũng đã triển khai giải pháp tương tự cho Steam Deck (chạy Linux), nhưng trên Windows vẫn chưa có chuẩn chung — cho đến nay.
Advanced Shader Delivery hoạt động như thế nào?
Thay vì để máy người dùng tự biên dịch, Microsoft tách shader ra khỏi driver và lưu trữ trong một Precompiled Shader Database (PSDB) trên đám mây. Quy trình diễn ra như sau:
- Khi tải game qua Microsoft Store hoặc Xbox PC App, ASD tự động nhận diện cấu hình hệ thống (game + GPU + driver)
- Bộ shader phù hợp được tải xuống trước trong nền
- Khi người dùng nhấn "Play", shader đã sẵn sàng — không cần chờ thêm
Trong môi trường kiểm thử với RX 7600 GPU kết hợp Ryzen 7 5800 CPU, Forza Horizon 6 khởi động lần đầu chỉ mất 4 giây khi bật ASD, so với ~90 giây khi tắt. Kết quả này được Microsoft công bố và Tom's Hardware xác nhận.
GPU nào được hỗ trợ? Điều kiện sử dụng cụ thể
ASD không phải dành cho tất cả mọi người ngay lập tức. Dưới đây là toàn bộ điều kiện hiện tại:
| Yêu cầu | Chi tiết |
|---|---|
| GPU AMD được hỗ trợ | RDNA 3 / RDNA 3.5 / RDNA 4 |
| Cấu hình kiểm thử | RX 7600 + Ryzen 7 5800 |
| Hệ điều hành | Windows 11 |
| Nguồn tải game | Microsoft Store / Xbox PC App (không áp dụng cho Steam) |
| Điều kiện bổ sung | Đăng ký Xbox Insiders, cài Xbox Insiders Hub |
| Phiên bản driver AMD | Adrenalin 26.5.2 (phát hành 14/5/2026) |
| Xbox Gaming Services | Phiên bản 37.113.11003.0 trở lên |
| Số tựa game hỗ trợ | Ít nhất 34 tựa (bao gồm Forza Horizon 6) |
Đáng chú ý, ASD hiện vẫn ở giai đoạn Public Preview. Microsoft cho biết mục tiêu dài hạn là mở rộng thành chuẩn chung cho toàn bộ GPU trên Windows 11, nhưng chưa có mốc thời gian cụ thể. Công nghệ này được tích hợp vào AgilitySDK 1.618, cho phép nhà phát triển đính kèm state object database (SODB) và tải lên Xbox Partner Center để kích hoạt tính năng.
Nếu ASD đang hoạt động, cửa sổ khởi động game sẽ hiển thị dòng chữ "Precompiled shaders installed".
Nvidia và Intel cũng có giải pháp tương đương
Game thủ dùng GPU của các hãng khác không bị bỏ lại phía sau:
- Nvidia: Tính năng Auto Shader Compilation trong Nvidia App cung cấp chức năng tương tự, với khả năng kiểm soát kích thước shader cache chi tiết hơn
- Intel: Precompiled Shader Distribution trong Intel Graphics App sử dụng cơ sở dữ liệu đám mây riêng; dự kiến chuyển sang chuẩn ASD trong nửa cuối năm nay
Sự xuất hiện đồng loạt của các giải pháp này từ cả ba nhà sản xuất GPU lớn cho thấy ngành đang tiến tới một chuẩn chung, dù con đường đến đó vẫn còn phân mảnh.
Forza Horizon 6 và lưu ý quan trọng cho người mua Steam
Forza Horizon 6 ra mắt ngày 19/5/2026 trên Xbox Series X|S và PC (Microsoft Store + Steam). Người mua Premium Edition được truy cập sớm từ 15/5/2026. Thành viên Xbox Game Pass Ultimate hoặc PC Game Pass có thể chơi ngay từ ngày phát hành.
| Thông tin | Chi tiết |
|---|---|
| Ngày phát hành chính thức | 19/5/2026 |
| Early Access (Premium Edition) | 15/5/2026 |
| Nền tảng | Xbox Series X|S, PC (Microsoft Store + Steam), PS5 (cuối 2026) |
| ASD áp dụng cho | Microsoft Store / Xbox PC App — không áp dụng cho Steam |
| Cấu hình PC khuyến nghị | RTX 3060 Ti hoặc RX 6700 XT, SSD bắt buộc |
| Dung lượng tải xuống | ~150 GB |
Lưu ý quan trọng: Nếu mua qua Steam, bạn sẽ không được hưởng lợi từ ASD. Thời gian chờ shader compilation vẫn sẽ xảy ra như bình thường. Đây là điểm cần cân nhắc kỹ trước khi chọn nền tảng mua game.
Đối với game thủ tại Việt Nam đang dùng GPU AMD thế hệ RDNA 3 trở lên (như RX 7600, RX 7700 XT, RX 7900 XTX...), đây là lý do thực tế để ưu tiên mua Forza Horizon 6 qua Microsoft Store thay vì Steam — ít nhất là cho đến khi Valve triển khai giải pháp tương đương trên Windows. Thông tin về việc ASD có được kích hoạt tự động tại khu vực Đông Nam Á hay cần VPN/tài khoản khu vực khác vẫn chưa được Microsoft làm rõ.
Nguồn
- Tom's Hardware — Forza Horizon 6 boots up in just 4 seconds instead of 90 with new Advanced Shader Delivery tech and AMD GPUs — Microsoft claims 95% reduction in gaming load times
- DirectX Developer Blog — Advanced Shader Delivery expands Public Preview with AMD
- igor'sLAB — Microsoft's Advanced Shader Delivery arrives on AMD PCs
