Hãng bán dẫn Nga Mikron vừa gây chú ý khi bán các tấm wafer silicon 200mm được đóng khung trang trí như đồ lưu niệm — với 12 mẫu thiết kế, tất cả có giá đồng nhất khoảng $170 (khoảng 4.335.000 VND). Một số tấm wafer chứa tới 120.000 chip thực tế, trong đó có cả vi điều khiển RISC-V nội địa. Đây là một trong những sản phẩm quà tặng công nghệ độc đáo hiếm gặp từ một nhà sản xuất chip.
Wafer 200mm đóng khung: Tới 120.000 chip trong một bức tranh treo tường
Sản phẩm mà Mikron bán ra là các tấm wafer silicon thử nghiệm (test wafer) 200mm được đặt trong khung trưng bày, thiết kế để treo tường. Theo Tom's Hardware, bộ sưu tập gồm 12 mẫu, phân biệt nhau qua màu nền khung và văn bản kỷ niệm in kèm. Nguồn cung được mô tả là có giới hạn.
Kích thước khung là 270×270×15mm, nặng 365g — khá gọn nhẹ để vận chuyển. Số lượng chip trên mỗi tấm wafer dao động rất lớn, từ 30 đến tối đa 120.000 chip tùy thiết kế. Một trong các mẫu được biết đến là wafer chứa chip dùng cho thẻ giao thông tàu điện ngầm Moscow.
Điểm thú vị: người mua có thể chọn kiểu khung nhưng không thể chọn tấm wafer cụ thể — Mikron mô tả đây là yếu tố "may rủi" (pot luck), tạo thêm tính sưu tầm cho sản phẩm.
Mặt thông tin phía dưới khung ghi rõ: "2026 | Made in Russia | Techno exclusive | Russian chips | 200mm", kèm chú thích rằng đây là "satellite plate" — tấm wafer dùng để kiểm soát chất lượng trong toàn bộ quy trình sản xuất vi mạch, không phải sản phẩm xuất xưởng thương mại.
Chip RISC-V "AMUR MIK32" — Vi điều khiển nội địa đầu tiên của Nga
Một phần sức hút của bộ sưu tập này đến từ việc một số tấm wafer chứa chip AMUR MIK32 — vi điều khiển RISC-V 32-bit được sản xuất hoàn toàn trong nước Nga từ năm 2022. Thông tin này được chia sẻ bởi tài khoản X (Twitter) @torgeek (Dmitrii Kuznetsov), người cũng tiết lộ rằng Mikron đang chuẩn bị ra mắt thế hệ tiếp theo là MIK32-2.
Về mặt kỹ thuật, MIK32 sử dụng lõi SCR1 mã nguồn mở của công ty Syntacore (Nga), với các thông số chính:
- Kiến trúc: RV32IMC, tốc độ xung nhịp 32MHz
- Giao tiếp ngoại vi: I2C, UART, SPI, ADC, DAC, bộ định thời và bộ điều khiển ngắt
- Ứng dụng mục tiêu: Đồng hồ đo khí/nước, cảm biến công nghiệp, thiết bị y tế
- Thiết kế bởi: Trung tâm thiết kế NIIMA "Progress"
- Đặc điểm nổi bật: Vi điều khiển RISC-V nội địa đầu tiên của Nga, do chính Mikron đóng gói
Đây là chip đang được sử dụng thực tế trong thị trường IoT và thiết bị đo lường tại Nga, không chỉ là mẫu thử nghiệm — điều này làm tăng thêm giá trị sưu tầm cho các tấm wafer.
Lọ không khí phòng sạch $2 và các món quà lưu niệm khác
Ngoài wafer đóng khung, cửa hàng quà lưu niệm của Mikron còn bán một sản phẩm gây tò mò không kém: lọ không khí từ phòng sạch NWP tại cơ sở Zelenograd, giá khoảng $2 (khoảng 51.000 VND). Phòng sạch là môi trường kiểm soát nghiêm ngặt — nơi sản xuất chip — và việc đóng gói không khí từ đây thành sản phẩm thương mại là ý tưởng khá độc đáo trong ngành bán dẫn.
Danh mục còn bao gồm các mặt hàng thông thường hơn như búp bê, cốc, nam châm và đồ ghép hình mang thương hiệu Mikron.
Bối cảnh: Chiến lược bán dẫn nội địa của Nga và năng lực của Mikron
Việc Mikron bán wafer đóng khung không chỉ là hoạt động thương mại đơn thuần — nó phản ánh chiến lược tự chủ bán dẫn mà Nga đang theo đuổi trong bối cảnh bị cô lập khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu.
Mikron đặt trụ sở tại Zelenograd, ngoại ô Moscow, hiện có năng lực sản xuất ở tiến trình 90nm (đã được chứng nhận 65nm) trên wafer 200mm, với sản lượng khoảng 6.000 tấm/tháng — con số khiêm tốn so với các xưởng đúc hàng đầu thế giới.
| Mốc công nghệ | Kế hoạch |
|---|---|
| Tiến trình hiện tại | 90nm (65nm đã chứng nhận) |
| 65nm sản xuất đại trà | 2026 |
| 28nm | 2027 |
| 14nm | 2030 |
Để hiện thực hóa lộ trình này, Nga đã công bố chương trình đầu tư hơn 240 tỷ rúp (khoảng 2,54 tỷ USD) vào 110 dự án nghiên cứu và phát triển thiết bị sản xuất chip nội địa, với mục tiêu thay thế máy móc nhập khẩu trước năm 2030.
Đối với cộng đồng công nghệ toàn cầu, câu chuyện của Mikron là minh chứng cho thấy ngành bán dẫn đang ngày càng bị phân mảnh theo địa chính trị. Ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường Việt Nam còn hạn chế, nhưng xu hướng các quốc gia tự xây dựng chuỗi cung ứng chip riêng — từ Nga, Trung Quốc đến Ấn Độ — sẽ định hình lại thị trường linh kiện điện tử toàn cầu trong thập kỷ tới, gián tiếp ảnh hưởng đến giá thành thiết bị tại Việt Nam.
