Arjan Brussee — người từng đồng sáng lập Guerrilla Games và điều hành Unreal Engine tại Epic Games — đang phát triển một game engine hoàn toàn mới mang tên The Immense Engine. Dự án này định vị mình là lựa chọn thay thế châu Âu cho Unreal và Unity, đồng thời đặt cược lớn vào AI agent để bù đắp cho quy mô nhóm phát triển nhỏ.

Người đứng sau The Immense Engine là ai?

Brussee không phải cái tên xa lạ trong ngành. Ông là người Hà Lan với hơn 30 năm kinh nghiệm, sở hữu danh mục thành tích hiếm có:

  • Thập niên 1990: Lập trình series Jazz Jackrabbit tại Epic Games
  • 2003: Đồng sáng lập Guerrilla Games — studio đứng sau series Killzone nổi tiếng
  • 2012: Thành lập Boss Key Productions
  • 2018–2023: Trở lại Epic Games với vai trò Giám đốc Quản lý Sản phẩm Toàn cầu của Unreal Engine

Đây là người vừa có kinh nghiệm xây dựng studio first-party đẳng cấp thế giới, vừa nắm rõ cơ chế vận hành bên trong một game engine thương mại lớn nhất hành tinh. Kế hoạch phát triển The Immense Engine được ông tiết lộ trong podcast công nghệ Hà Lan De Technoloog, sau đó được Video Games Chronicle và Tom's Hardware đưa tin rộng rãi.

"Hoàn toàn do châu Âu" — tham vọng thoát khỏi Unreal và Unity

Unreal Engine (Mỹ) và Unity (khởi nguồn từ Đan Mạch nhưng chuyển trụ sở về San Francisco từ năm 2009) hiện thống trị thị trường phát triển game toàn cầu. The Immense Engine muốn tạo ra trục đối trọng thứ ba với ba nguyên tắc cốt lõi:

  • Hoàn toàn được host tại châu Âu
  • Phát triển bởi người châu Âu
  • Tuân thủ các quy định và hướng dẫn của châu Âu

Đáng chú ý, Tom's Hardware nhận định rằng với đặc tính lưu trữ nội khối và tuân thủ quy định châu Âu, The Immense Engine không chỉ nhắm đến thị trường game mà còn có tiềm năng phục vụ các lĩnh vực như mô phỏng quốc phòng, logistics 3D, thậm chí các dự án của chính phủ và chính quyền địa phương — những đơn vị đặc biệt nhạy cảm với vấn đề chủ quyền dữ liệu.

Bối cảnh chính sách cũng đang tạo thuận lợi: EU đang chuẩn bị Tech Sovereignty Package dự kiến ra mắt năm 2026, nhằm giảm phụ thuộc vào công nghệ ngoài khối trong các lĩnh vực bán dẫn, cloud, AI và phần mềm mã nguồn mở. Pháp cũng công bố kế hoạch chuyển 2,5 triệu công chức từ Microsoft sang Linux vào mùa xuân 2026. Làn sóng "ưu tiên châu Âu" trong mua sắm công có thể trở thành cơ hội thực sự cho dự án này.

AI agent thay thế 10–15 nhân sự — chiến lược sống còn của kẻ đến sau

Phát ngôn gây chú ý nhất của Brussee xoay quanh vai trò của AI trong quá trình phát triển:

"Nếu xây dựng được một framework AI agent thông minh và hiệu quả, chúng ta có thể hoàn thành công việc của 10 đến 15 người."

Đây không phải tuyên bố marketing đơn thuần. Đối mặt với hệ sinh thái khổng lồ của Unreal và Unity — hàng thập kỷ tài liệu, asset store, plugin và cộng đồng developer — một team nhỏ không thể cạnh tranh theo cách truyền thống. AI agent chính là đòn bẩy để The Immense Engine có thể tồn tại về mặt kinh tế.

Điểm mạnh về mặt kiến trúc: vì được xây dựng từ đầu với AI workflow là thành phần nền tảng, engine này không phải gánh hàng chục năm legacy code như Unreal hay Unity. Kẻ đến sau đôi khi lại có lợi thế về sự tự do kiến trúc.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ: AI agent được dùng trong quá trình phát triển engine, còn việc The Immense Engine có tích hợp AI tools cho người dùng cuối hay không vẫn chưa được xác nhận.

Mâu thuẫn "chủ quyền châu Âu" và sự phụ thuộc vào AI Mỹ

Đây là điểm yếu lớn nhất trong câu chuyện của The Immense Engine. Hiện tại, AI agent stack của dự án vẫn đang phụ thuộc vào các nhà cung cấp Mỹ như OpenAI và Anthropic. Brussee có đề cập đến Mistral — LLM của Pháp — như một lựa chọn thay thế châu Âu, nhưng việc tích hợp vẫn chưa được xác nhận.

Nếu "hoàn toàn châu Âu" là giá trị cốt lõi, thì sự phụ thuộc vào hạ tầng AI của Mỹ là mâu thuẫn cần giải quyết. Mức độ Brussee có thể chuyển sang các LLM châu Âu sẽ là thước đo thực chất cho tuyên bố chủ quyền của dự án.

Thị trường đang thay đổi — cơ hội có thực không?

Cuối năm 2023, Unity gây chấn động ngành khi thông báo kế hoạch thu phí runtime royalty, buộc nhiều studio phải xem xét lại sự phụ thuộc vào một nguồn duy nhất. Kết quả là Godot — engine mã nguồn mở — nổi lên mạnh mẽ trong cộng đồng indie như một lựa chọn phòng ngừa rủi ro. The Immense Engine sẽ phải cạnh tranh không chỉ với Unreal/Unity mà còn với cả phong trào mã nguồn mở này.

Dẫu vậy, tiền lệ về engine châu Âu được thị trường chấp nhận đã có: Decima Engine của Guerrilla Games — chính studio mà Brussee đồng sáng lập — đang được Sony cấp phép cho các developer bên thứ ba sử dụng. Điều này cho thấy engine châu Âu hoàn toàn có thể tìm được chỗ đứng thương mại.

Đối với cộng đồng developer tại Việt Nam và Đông Nam Á, The Immense Engine hiện chưa có thông tin về khả năng tiếp cận hay chính sách cấp phép cụ thể. Dự án vẫn đang trong giai đoạn phát triển và chưa công bố thời điểm ra mắt. Tuy nhiên, xu hướng đa dạng hóa game engine — thoát khỏi sự phụ thuộc vào Unreal và Unity — là tín hiệu đáng theo dõi cho bất kỳ studio nào đang lên kế hoạch dài hạn.

Nguồn