Tòa án Tối cao Delhi (Ấn Độ) vừa bác bỏ yêu cầu đình chỉ điều tra của Apple, đồng thời ra lệnh buộc hãng phải "hợp tác toàn diện" với Ủy ban Cạnh tranh Ấn Độ (CCI) trong vụ điều tra chống độc quyền liên quan đến App Store. Phiên xét xử tiếp theo được ấn định vào ngày 15/7/2026 — và kết quả của nó có thể tác động đến cách Apple vận hành App Store trên phạm vi toàn cầu, bao gồm cả thị trường Đông Nam Á.
Tòa án Delhi ra phán quyết "hai chiều": Buộc Apple hợp tác, nhưng chặn CCI ra kết luận sớm
Theo 9to5Mac, CCI đã gửi "tối hậu thư" yêu cầu Apple nộp dữ liệu tài chính và lên kế hoạch tổ chức phiên điều trần cuối cùng vào ngày 21/5. Để ngăn chặn điều này, Apple đã khẩn cấp đề nghị tòa án can thiệp.
Phán quyết của Tòa án Tối cao Delhi không hoàn toàn nghiêng về phía nào:
- Bác bỏ yêu cầu đình chỉ toàn bộ thủ tục của Apple, đồng thời ra lệnh hãng phải hợp tác đầy đủ với CCI
- Cấm CCI đưa ra phán quyết cuối cùng cho đến phiên xét xử tiếp theo vào ngày 15/7/2026
- Cho phép Apple nộp một số tài liệu nhất định vào hồ sơ tòa án (nội dung cụ thể không được công bố)
Nói cách khác, tòa án chọn giải pháp "đóng băng hiện trạng": điều tra vẫn tiếp tục, nhưng kết luận bị hoãn lại. Đây là thắng lợi chiến thuật ngắn hạn cho Apple, song về dài hạn, hãng vẫn phải đối mặt với áp lực cung cấp dữ liệu tài chính mà CCI yêu cầu.
Cốt lõi tranh chấp: Không phải App Store, mà là cách tính tiền phạt dựa trên doanh thu toàn cầu
Điểm mấu chốt của vụ kiện không chỉ là việc Apple có độc quyền hay không, mà là cơ chế tính tiền phạt theo luật cạnh tranh sửa đổi năm 2023 của Ấn Độ.
Theo luật mới, CCI có thể áp phạt lên đến 10% doanh thu toàn cầu trung bình trong 3 năm gần nhất của doanh nghiệp vi phạm — thay vì chỉ tính trên doanh thu nội địa như trước đây. Sự thay đổi này mang tính bước ngoặt:
| Tiêu chí | Trước sửa đổi | Sau sửa đổi (2023) |
|---|---|---|
| Cơ sở tính phạt | Doanh thu liên quan (relevant turnover) | Doanh thu toàn cầu trung bình 3 năm, tối đa 10% |
| Căn cứ pháp lý | Phán quyết Excel Crop Care (Tòa án Tối cao) | Luật Cạnh tranh sửa đổi 2023 + Hướng dẫn 2024 |
Apple đang song song kiện chính cơ chế tính phạt này tại tòa án Delhi (vụ kiện được nộp tháng 11/2025). Chiến lược của hãng là: nếu cơ chế tính phạt bị tuyên vô hiệu, toàn bộ cuộc điều tra App Store sẽ mất đi phần lớn sức nặng pháp lý.
Đáng chú ý, EU và Anh cũng sử dụng doanh thu toàn cầu làm mức trần khi tính phạt, nhưng không dùng làm cơ sở tính toán như Ấn Độ đang áp dụng — đây là điểm khác biệt quan trọng mà Apple đang khai thác trong lập luận pháp lý.
CCI cáo buộc gì và Apple phản bác ra sao?
Vụ điều tra bắt đầu từ năm 2021, khởi phát từ đơn kiện của một tổ chức phi lợi nhuận, sau đó có thêm sự tham gia của Match Group (công ty mẹ của Tinder) và nhiều startup Ấn Độ thông qua Alliance of Digital India Foundation (ADIF).
Tháng 7/2024, điều tra viên CCI kết luận Apple đã lạm dụng vị thế thống lĩnh khi ép buộc nhà phát triển sử dụng hệ thống thanh toán nội bộ (IAP) và thu phí hoa hồng lên đến 30%.
Hai bên có lập luận đối lập nhau:
| Bên | Lập luận chính |
|---|---|
| CCI | Apple liên tục xin gia hạn, trì hoãn nộp dữ liệu tài chính cần thiết |
| Apple | CCI vượt quyền hạn tư pháp khi yêu cầu công bố dữ liệu tài chính toàn cầu |
Apple cũng lập luận rằng thị phần của hãng tại Ấn Độ còn nhỏ so với Android, do đó không thể coi là "thống lĩnh thị trường". Tuy nhiên, lập luận này ngày càng khó thuyết phục: thị phần iPhone tại Ấn Độ đã tăng từ 4% (2022) lên 7% (2024) và đạt mức kỷ lục 9% vào năm 2025.
Tiền lệ đáng lo ngại cho Apple là vụ Google Play Store: CCI bắt đầu điều tra từ năm 2020, ra phán quyết năm 2022 và xác nhận Google lạm dụng hệ thống thanh toán — kèm theo mức phạt tài chính.
Điều gì sẽ xảy ra trước và sau ngày 15/7?
Từ nay đến phiên xét xử ngày 15/7/2026, CCI tiếp tục thu thập dữ liệu từ Apple nhưng không được đưa ra phán quyết cuối cùng. Có hai diễn biến cần theo dõi:
- Mức độ "hợp tác" của Apple: Apple sẽ nộp đến đâu — đặc biệt là dữ liệu doanh thu toàn cầu mà CCI yêu cầu? Đây sẽ là thước đo quan trọng cho phiên 15/7.
- Số phận của cơ chế tính phạt theo doanh thu toàn cầu: Nếu tòa án tuyên cơ chế này vi hiến hoặc vô hiệu, toàn bộ cục diện sẽ thay đổi.
Đối với người dùng và nhà phát triển ứng dụng tại Việt Nam, đây không phải câu chuyện xa vời. Nếu Ấn Độ thành công trong việc buộc Apple thay đổi chính sách App Store — đặc biệt là mức phí 30% và quy định bắt buộc dùng IAP — áp lực tương tự có thể lan sang các thị trường Đông Nam Á, nơi Apple đang tăng trưởng mạnh. Ngược lại, nếu Apple thắng kiện về cơ chế tính phạt, đây sẽ là bức tường pháp lý bảo vệ hãng trước các cuộc điều tra tương tự ở nhiều quốc gia khác. Thông tin về thời điểm có phán quyết chính thức tại Việt Nam chưa được công bố, nhưng diễn biến ngày 15/7 tại Delhi xứng đáng được theo dõi sát.
