Microsoft vừa phát hành hàng loạt bản preview build cho Windows 11 trong nửa cuối tháng 5/2026, mang theo những thay đổi đáng chú ý về khả năng tiếp cận (accessibility) và trải nghiệm sử dụng. Điểm nhấn gồm tính năng Screen tint giảm mỏi mắt, hỗ trợ tự động nhận diện màn hình Braille chuẩn HID, công nghệ in ấn Windows Ready Print và bản tái thiết kế Start menu theo hướng modular.
Loạt build preview tháng 5/2026: Experimental và Beta cùng được cập nhật
Theo tổng hợp từ Windows Central, trong nửa cuối tháng 5/2026, kênh Experimental đã nhận sáu build gồm 26300.8553, 26300.8497, 28020.2149, 29595, 29599 và 28020.2207. Kênh Beta được cập nhật hai build là 26220.8491 và 26220.8544. Các build này được triển khai cho ba nhánh phiên bản 25H2, 26H1 và Feature Platforms.
| Kênh | Build chính |
|---|---|
| Experimental | 26300.8553 / 26300.8497 / 28020.2149 / 29595 / 29599 / 28020.2207 |
| Beta | 26220.8491 / 26220.8544 |
Đáng lưu ý, đây vẫn là các bản thử nghiệm chính thức của Microsoft, chưa được phát hành rộng rãi tới người dùng phổ thông. Thông số và phạm vi triển khai cuối cùng vẫn có thể thay đổi trước khi xuất xưởng.
Screen tint, Braille HID và Magnifier: bộ ba nâng cấp accessibility
Screen tint giúp giảm mỏi mắt ban ngày
Trong build 26300.8497, Microsoft giới thiệu tính năng accessibility hoàn toàn mới mang tên Screen tint. Tính năng này phủ một lớp màu lên toàn bộ màn hình nhằm làm dịu các hiển thị quá sáng hoặc có độ bão hòa cao. Người dùng có thể truy cập thiết lập tại Settings > Accessibility > Vision > Screen tint, với 6 màu preset, tùy chọn màu tùy chỉnh và thanh trượt cường độ.
Microsoft nhấn mạnh Screen tint khác mục đích với Night Light vốn dành cho ban đêm, và hai tính năng có thể được kích hoạt đồng thời. Tuy nhiên, Screen tint và Color Filters là loại trừ lẫn nhau — bật cái này sẽ tự động tắt cái kia. Với người làm việc trên máy tính nhiều giờ liên tục, sự kết hợp Screen tint ban ngày và Night Light buổi tối có thể tạo ra một quy trình giảm tải thị giác hợp lý theo từng thời điểm.
Màn hình Braille chuẩn HID nhận diện tự động qua Narrator
Cũng trong build 26300.8497, Microsoft cải tiến đáng kể hỗ trợ Braille cho trình đọc màn hình Narrator. Là một phần của sáng kiến accessibility Windows K2, các màn hình Braille refreshable chuẩn HID giờ đây sẽ được nhận diện tự động khi cắm qua USB, tương tự như bàn phím hoặc chuột.
Trước đây, người dùng phải tải thành phần Braille riêng, chọn driver thủ công, cấu hình tương thích với Narrator và xử lý sự cố kết nối USB hoặc serial. Bản cập nhật mới rút gọn đáng kể quy trình này. Các thiết bị được hỗ trợ gồm Orbit Reader 20, Orbit Slate 340, Freedom Scientific Focus 40 và APH Mantis Q40. Việc ghép nối HID Braille qua Bluetooth cũng được hỗ trợ thông qua Settings > Bluetooth & devices, không cần thao tác đặc thù dành riêng cho Narrator.
Điểm đặc biệt là tính năng này hoạt động ngay từ màn hình đầu tiên của OOBE (Out-of-box Experience). Microsoft cho biết người dùng vừa khiếm thị vừa khiếm thính (deaf-blind users) có thể tự hoàn tất quá trình thiết lập ban đầu mà không cần trợ giúp, chỉ cần kết nối một màn hình Braille USB tương thích.
Magnifier ẩn panning bar mặc định
Magnifier nhận được bản chỉnh sửa nhỏ trong cùng build 26300.8497, tập trung vào việc giảm sự lộn xộn thị giác. Thanh điều hướng panning dành cho thao tác cảm ứng sẽ bị ẩn mặc định, giúp khung phóng đại trở nên sạch sẽ và ít gây phân tâm hơn, đặc biệt trên các thiết bị tablet hoặc màn hình cảm ứng. Người dùng có thể bật lại tùy chọn này tại Settings > Accessibility > Magnifier.
Voice Isolation lọc tạp âm cho Voice Access
Build 26300.8497 còn tích hợp tính năng Voice Isolation nhằm nâng cao độ chính xác cho công cụ điều khiển bằng giọng nói Voice Access. Theo thông báo của Microsoft ngày 22/5/2026, tính năng này xử lý hoàn toàn trên thiết bị (on-device), lọc bỏ tạp âm nền và giọng nói của những người xung quanh để chỉ giữ lại giọng của người dùng chính.
Có ba chế độ nhận diện:
- Voice Isolation: loại bỏ cả tạp âm môi trường lẫn giọng nói khác (yêu cầu huấn luyện giọng nói lần đầu)
- Remove background noise only: chỉ lọc âm thanh không phải giọng nói như tiếng gõ phím hay tiếng đóng cửa
- Chế độ cũ: không lọc
Tùy chọn nằm tại Voice Access settings > Improve speech recognition. Lần đầu sử dụng, người dùng đọc một đoạn văn ngắn để hệ thống học giọng nói cá nhân, toàn bộ quá trình được xử lý trong máy.
Start menu modular: kích thước linh hoạt và tìm kiếm substring
Build 26300.8553 phát hành ngày 29/5/2026 mang đến thay đổi đáng chờ đợi cho Start menu. Theo Notebookcheck cùng các nguồn khác, người dùng cuối cùng đã có thể thay đổi kích thước Start menu và bật/tắt từng phần riêng biệt.
| Layout | Số cột Pinned | Số cột Category |
|---|---|---|
| Large | 8 cột | 4 cột |
| Small | 6 cột | 3 cột |
| Automatic | Tự điều chỉnh theo màn hình | — |
Ba phần Pinned, Recommended và All Apps có thể được bật/tắt độc lập. Khu vực "Recommended" cũ được đổi tên thành "Recent", đồng thời có tùy chọn ẩn tên tài khoản hiển thị trên Start. Tính năng tìm kiếm file đã hỗ trợ khớp chuỗi con (substring match), cho phép gõ "april" để tìm ra các file tên ghép như "MeetingNotesApril".
Windows Ready Print: tùy chọn cài đặt mới cho stack in ấn
Microsoft tiếp tục theo đuổi dự án tái thiết kế stack in ấn mang tên Windows Ready Print, và bản preview lần này bổ sung một tùy chọn cài đặt mới. Tuy nhiên, đường dẫn cấu hình và hành vi cụ thể chưa được công bố chi tiết trong tài liệu công khai. Với các doanh nghiệp đang quản lý nhiều máy in trong môi trường làm việc, việc xác minh hành vi trên môi trường thử nghiệm trước khi triển khai rộng là điều nên ưu tiên.
Ý nghĩa đối với người dùng tại Việt Nam
Đối với người dùng Windows 11 tại Việt Nam, các nâng cấp accessibility lần này mở ra nhiều cơ hội thực tế — đặc biệt là Screen tint cho người dùng văn phòng làm việc nhiều giờ trên máy tính, và hỗ trợ Braille tự động cho cộng đồng người khiếm thị tại các trường chuyên biệt hay tổ chức như Hội Người mù Việt Nam. Voice Isolation cũng đáng chú ý với môi trường làm việc nhiều tạp âm như quán cafe hay không gian mở.
Tuy vậy, do tất cả vẫn nằm trong giai đoạn Insider Preview, người dùng phổ thông và doanh nghiệp tại Việt Nam nên chờ bản ổn định trước khi triển khai trên máy chủ yếu. Những ai muốn trải nghiệm sớm có thể đăng ký tham gia Windows Insider Program miễn phí thông qua tài khoản Microsoft.
Nguồn
- Windows Central — I dug into the Windows 11 features insiders got in May 2026 and here's what matters most
- Windows Insider Blog — Announcing new builds for 22 May 2026
- Neowin — Windows 11 gets big Start menu update with modular, resizable design in new build
