Sau 100 ngày tại nhiệm, tân CEO Xbox Asha Sharma đã đảo ngược đà sụt giảm kéo dài 8 tháng của Game Pass, đồng thời khẳng định "nền tảng cần có nội dung và dịch vụ độc quyền". Phát biểu trong buổi phỏng vấn trực tiếp trên Bloomberg Tech hé lộ thế lưỡng nan giữa vai trò "nhà phát hành lớn thứ hai thế giới" và vai trò "nền tảng" — một tín hiệu quan trọng để dự đoán hướng đi của Xbox trong thời gian tới.

Thế lưỡng nan của nhà phát hành đứng thứ hai thế giới

Sharma chính thức kế nhiệm Phil Spencer từ tháng 2/2026 để lãnh đạo mảng Xbox. Trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg Tech, bà thừa nhận chủ đề độc quyền — vấn đề mà người hâm mộ quan tâm nhất — đòi hỏi sự cân bằng giữa hai trục đối lập.

Bà tóm tắt quan điểm của mình như sau:

Đây là chủ đề khó. Chúng tôi là nhà phát hành lớn thứ hai thế giới, và để trở thành nhà phát hành xuất sắc, trò chơi của chúng tôi phải đến được với lượng khán giả lớn. Cùng lúc, chúng tôi ngày càng là một nền tảng. Để là một nền tảng, chúng tôi cần có nội dung và dịch vụ độc quyền. Vì vậy, chúng tôi phải xem xét rất thận trọng, cân nhắc kỹ từng tựa game và học hỏi từ các trường hợp tương tự trong ngành.

Microsoft thời gian gần đây dường như đã rời xa chiến lược độc quyền tuyệt đối. Hai dự án sắp ra mắt là Halo: Campaign Evolved và bản reboot của Fable đều được xác nhận sẽ phát hành Day 1 trên PlayStation 5. Theo Wccftech, có tin đồn rằng Sharma có thể xem xét lại đường hướng này, với phương án dung hòa như "tựa game lớn nhất phát hành đa nền tảng, tựa nhỏ giữ độc quyền". Tuy nhiên trang này cũng lưu ý rằng "không có lựa chọn nào làm hài lòng tất cả".

Cần nhấn mạnh rằng các nhận định trong bài viết là sự kết hợp giữa phát biểu phỏng vấn và tin đồn trong ngành, chứ không phải tuyên bố chính thức từ Microsoft về việc thay đổi chiến lược độc quyền.

Game Pass đảo chiều sau 8 tháng, 100 ngày tới sẽ là "tái thiết lập"

Tổng kết 100 ngày đầu tiên, Sharma cho biết bà đã thúc đẩy nhiều việc nhằm "tái sinh" Xbox:

  • Phát biểu rằng "100 ngày vừa qua đã xuất xưởng nhiều hơn cả một năm trước cộng lại"
  • Đảo ngược xu hướng sụt giảm kéo dài 8 tháng của Game Pass, đưa dịch vụ trở lại quỹ đạo tăng trưởng và cải thiện tỷ lệ giữ chân doanh thu
  • Đánh giá rằng Xbox đang "bắt đầu xích lại gần" người chơi và cộng đồng

Về 100 ngày kế tiếp, Sharma cho biết "cần phải tái thiết lập hoạt động kinh doanh", thông qua việc rà soát ưu tiên đầu tư và chuyển đổi vận hành để quay lại đà tăng trưởng. Mục tiêu cuối cùng được bà nêu rõ: "trở thành công ty số một thế giới trong lĩnh vực gaming và giải trí". Số liệu cụ thể về thuê bao hay doanh thu không được tiết lộ trong cuộc phỏng vấn.

"AI sẽ không thay thế game AAA" — ranh giới rõ ràng từ việc đóng Gaming Copilot

Trước khi đảm nhận vị trí hiện tại, Sharma làm việc tại bộ phận CoreAI của Microsoft, khiến một bộ phận người hâm mộ lo ngại bà sẽ đẩy Xbox quá mức về phía AI. Tuy nhiên, ngay sau khi nhậm chức, bà đã chấm dứt chương trình Gaming Copilot, cho thấy lập trường không lạm dụng AI.

Bà chia sẻ về vị thế của AI như sau:

  • Đã thăm các studio lớn nhỏ và "bị ấn tượng mạnh" trước cách AI hỗ trợ "lặp và tạo nguyên mẫu" trong quy trình phát triển
  • Khẳng định AI "chưa sẵn sàng cho production", còn nhiều rào cản với vận hành thực tế
  • Khoảng 30% công việc làm game thuộc về phần mềm, đây là không gian AI có thể ứng dụng tương tự enterprise software
  • Khẳng định "tôi không nghĩ AI sẽ thay thế các game AAA"
  • Gợi ý rằng AI có thể tạo ra "thể loại game mới và phong cách phát triển mới, giúp nhiều người hơn tham gia sáng tạo"

AI được định vị là công cụ nâng cao năng suất cho nhà phát triển và mở rộng thể loại mới, chứ không phải thay thế game AAA. Kết hợp với việc đóng Gaming Copilot, có thể thấy Xbox không có ý định ép buộc AI lên trải nghiệm người dùng.

Ba kịch bản nếu chiến lược độc quyền quay trở lại

Theo Wccftech, có thông tin cho rằng Sharma cởi mở với việc xem xét lại chiến lược độc quyền. Dù chưa có tuyên bố chính thức từ Microsoft, nếu tin đồn là chính xác, tác động có thể trải dài như sau:

  • Các tựa game ra mắt sau Halo: Campaign Evolved và Fable reboot — vốn đã công bố đa nền tảng — có thể trở lại trạng thái độc quyền hoặc độc quyền có thời hạn
  • Danh mục có thể được thiết kế lại để cân bằng giữa chiến lược subscription quanh Game Pass và việc củng cố doanh số phần cứng nhờ độc quyền
  • Mô hình dung hòa kiểu "tựa lớn nhất đa nền tảng, tựa quy mô nhỏ độc quyền" có thể được áp dụng

Với người chơi đang chờ Halo: Campaign Evolved và Fable trên PS5, không có tác động trực tiếp vì cả hai đã xác nhận Day 1. Tuy nhiên, các tựa Xbox công bố sau đó có thể trở thành yếu tố cân nhắc khi quyết định thời điểm mua. Đối với người dùng tại Việt Nam — nơi PS5 chiếm ưu thế lớn so với Xbox tại các cửa hàng như CellphoneS hay Thế Giới Di Động — diễn biến này đáng theo dõi vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến lựa chọn nền tảng chính trong dài hạn.

Tăng giá rồi giảm: cú đảo chiều của Game Pass và việc loại Call of Duty

Yếu tố trực tiếp giúp Game Pass đảo chiều là việc tái thiết kế giá thuê bao. Theo Notebookcheck, Game Pass Ultimate đã tăng từ 20 USD lên 30 USD/tháng vào tháng 10/2025 (tăng 50%), khiến tốc độ rời bỏ thuê bao gia tăng. Sau đó Microsoft mới điều chỉnh lại:

  • Tháng 4/2026, Ultimate giảm xuống còn 23 USD/tháng (khoảng 587.000 VND)
  • Đổi lại, tựa Call of Duty mới hằng năm không còn nằm trong gói Day 1
  • Sharma cho biết "kể từ khi giảm giá, lượng người dùng mới tăng và tỷ lệ giữ chân cải thiện"
  • Đầu năm 2026, ước tính thuê bao đạt 35–37 triệu người, doanh thu Game Pass FY2025 khoảng 5 tỷ USD (tương đương 127.500 tỷ VND)

Bà cũng lưu ý "đây không phải vấn đề có thể giải quyết bằng một khoảnh khắc hay một đợt ra mắt duy nhất". Đánh đổi giữa giảm giá và loại bỏ tựa lớn nhất (Call of Duty) khỏi Day 1 cho thấy nỗ lực cân bằng giữa doanh thu và số lượng thuê bao.

Project Helix: giá phụ thuộc vào chi phí bộ nhớ

Project Helix — tên mã của Xbox thế hệ kế tiếp — được đồn đoán có mức giá từ 900 đến 1.500 USD (khoảng 23.000.000 – 38.250.000 VND), với mức tham chiếu khoảng 1.200 USD (khoảng 30.600.000 VND). Hiệu năng được cho là tương đương PC chơi game tầm 2.000–3.000 USD (51.000.000 – 76.500.000 VND), kèm theo cấu hình hybrid tích hợp với các storefront bên ngoài như Steam hoặc Epic Games Store. Dev kit dự kiến phân phối từ năm 2027.

Sharma cảnh báo rằng tình trạng thiếu hụt bộ nhớ và thiết bị lưu trữ ảnh hưởng trực tiếp đến giá và khả năng cung ứng của Project Helix:

Tất cả là một phương trình. Chi phí bộ nhớ ảnh hưởng đến giá và mức độ sẵn có.

Trước nhận định rằng Helix có giá quá cao, bà đáp lại: "Nếu không đổi mới thì sẽ đắt. Tôi đến đây để giải quyết vấn đề đó". Việc đảm bảo lợi nhuận phần cứng sẽ là một trong những trọng tâm trong 100 ngày tiếp theo. Đối với người tiêu dùng tại Việt Nam, mức giá khởi điểm 30 triệu VND đồng nghĩa với việc Project Helix sẽ nằm trong phân khúc cao cấp tương đương khoảng 3 tháng thu nhập trung bình tại các đô thị lớn — một mức đầu tư không nhỏ ngay cả với người dùng đam mê gaming.

Nguồn