"Substack Tax" khiến creator bỏ đi: Ghost và Beehiiv giúp tiết kiệm nửa chi phí, tăng 22% subscriber

Làn sóng creator rời bỏ Substack đang tăng tốc trong năm 2025–2026, khi ngày càng nhiều nhà xuất bản độc lập nhận ra rằng chi phí vận hành trên nền tảng này đang "ăn mòn" doanh thu của họ. Các nền tảng thay thế như Ghost và Beehiiv đang hưởng lợi trực tiếp từ xu hướng này — với những trường hợp cụ thể cho thấy chi phí giảm một nửa và lượng subscriber tăng tới 22%.

"Substack Tax" là gì và tại sao creator ngày càng bất mãn?

Theo The Verge, thuật ngữ "Substack Tax" đang được cộng đồng creator sử dụng để chỉ mô hình phí của Substack — nơi nền tảng thu một tỷ lệ phần trăm trên doanh thu của creator, khiến những nhà xuất bản có lượng subscriber trả phí lớn phải "nộp" một khoản không nhỏ mỗi năm.

Bên cạnh vấn đề chi phí, nhiều creator còn phàn nàn về việc Substack ngày càng ưu tiên phát triển tính năng mạng xã hội thay vì tập trung vào công cụ xuất bản chuyên nghiệp. Năm 2024, Substack cũng từng đối mặt với làn sóng phản đối khi bị chỉ trích vì dung túng các newsletter có nội dung cực đoan — dù The Verge nhấn mạnh rằng đợt rời đi hiện tại không chỉ xuất phát từ lý do đó, mà là sự tích tụ của nhiều bất mãn về chiến lược nền tảng.

Đáng chú ý, publication thể thao The Ankler là một trong những cái tên gần đây nhất chuyển sang nền tảng khác để giành lại quyền kiểm soát nội dung và dữ liệu người dùng của mình.

Trường hợp thực tế: Từ $4.968 xuống còn $2.052 mỗi năm

Câu chuyện của Sean Highkin — người vận hành newsletter NBA The Rose Garden Report — là minh chứng rõ ràng nhất cho hiệu quả của việc chuyển đổi. Tháng 4 năm ngoái, Highkin chuyển từ Substack sang Ghost kết hợp với Outpost, và kết quả khá ấn tượng:

Không chỉ tiết kiệm chi phí, Highkin còn cho biết lượng subscriber của anh tăng 22% kể từ cuối năm 2024. Anh chia sẻ thẳng thắn với The Verge về trải nghiệm trên Substack:

"Khi mới tham gia, Substack đã đẩy mạnh quảng bá cho tôi và gửi rất nhiều traffic. Điều đó giúp tôi tăng trưởng tốt. Nhưng ngay khi tôi không còn là 'tên tuổi mới được chiêu mộ' nữa, họ ngừng feature tôi và tăng trưởng đình trệ."

Đây là vấn đề cấu trúc mà nhiều creator gặp phải: tăng trưởng phụ thuộc vào việc được nền tảng "chọn mặt gửi vàng" — một lợi thế không bền vững.

Beehiiv thu hút creator với mức phí 0% và tính năng ngày càng phong phú

Matt Brown, người điều hành Extra Points với 71.000 subscriber, đã rời Substack từ năm 2021 và hiện đang dùng Beehiiv. Theo The Verge, anh tiết kiệm được hàng nghìn đô la mỗi năm nhờ chuyển đổi này, dù con số cụ thể không được công bố.

Beehiiv đang tích cực mở rộng tính năng để cạnh tranh trực tiếp với Substack. Tháng 4/2026, nền tảng này công bố loạt công cụ mới:

• Webinar tích hợp: Tổ chức sự kiện trực tiếp cho tối đa 1.000 người ngay trong Beehiiv, hỗ trợ video, chia sẻ màn hình và chat. Creator có thể thu phí hoặc dùng miễn phí để mở rộng audience.
• Metered Paywall: Cho phép đặt số bài viết miễn phí trước khi yêu cầu đăng ký trả phí (từ 1 đến 10 bài), với chu kỳ reset linh hoạt theo ngày, tuần, tháng hoặc năm.
• Podcast hosting: Beehiiv ra mắt tính năng lưu trữ podcast gốc từ tháng 4/2026 với mức phí 0% trên doanh thu creator — so với 8–12% của Patreon và 10% của Substack. Kết quả ban đầu cho thấy 50% người dùng hiện tại đã chuyển podcast sang Beehiiv, và 25% ra mắt podcast mới trên nền tảng này.

Ghost: Miễn phí hoa hồng nhưng đòi hỏi kỹ năng kỹ thuật

Ghost là lựa chọn của nhiều publication lớn như The Lever, 404 Media và Platformer. Điểm hấp dẫn nhất là mô hình 0% hoa hồng trên doanh thu subscription. Bảng giá hiện tại như sau:

Tuy nhiên, Ghost không phải không có nhược điểm. Với gói self-hosted, creator phải tự cấu hình dịch vụ gửi email (như Mailgun) và chịu trách nhiệm về tỷ lệ email đến hộp thư. Toàn bộ thanh toán membership đều qua Stripe — điều này có thể là rào cản ở một số quốc gia mà Stripe chưa hỗ trợ đầy đủ. Ngoài ra, việc tùy chỉnh giao diện yêu cầu kiến thức về HTML, CSS và Handlebars template.

Nói cách khác, Ghost phù hợp hơn với creator có nền tảng kỹ thuật hoặc sẵn sàng thuê người hỗ trợ kỹ thuật.

Góc nhìn cho creator tại Việt Nam

Xu hướng này có liên quan trực tiếp đến cộng đồng creator Việt Nam đang phát triển mạnh, đặc biệt những ai đang xây dựng newsletter trả phí hoặc cộng đồng subscription. Hiện tại, Substack vẫn hoạt động bình thường tại Việt Nam, nhưng rào cản về thanh toán quốc tế (Stripe yêu cầu tài khoản ngân hàng quốc tế) có thể khiến Ghost kém phù hợp hơn với creator trong nước so với Beehiiv — vốn linh hoạt hơn về phương thức thanh toán.

Đối với creator Việt Nam đang cân nhắc xây dựng mô hình nội dung trả phí, bài học từ các trường hợp trên là: đừng để tăng trưởng phụ thuộc hoàn toàn vào thuật toán và chính sách quảng bá của một nền tảng duy nhất. Việc xây dựng danh sách email độc lập và đa dạng hóa kênh phân phối ngay từ đầu sẽ giúp giảm thiểu rủi ro khi nền tảng thay đổi chính sách.

Nguồn

• The Verge — Writers are fleeing the Substack Tax
• TechCrunch — Beehiiv rolls out new creator tools, including webinars and customizable paywalls
• Sacra — Beehiiv revenue, valuation & funding